ค้นหา
ปิดช่องค้นหานี้
น้ำหนักไม่ลด

น้ำหนักไม่ลด สาเหตุแท้จริงอาจเพราะฮอร์โมนไม่สมดุล

ฮอร์โมน คือสารเคมีที่ร่างกายใช้สื่อสารกัน เพื่อควบคุมสมดุลร่างกายในทุกระบบ รวมทั้งระบบเผาผลาญด้วย ปัจจัยสำคัญข้อหนึ่งของโรคอ้วนที่เราทราบกันดีก็คือ การเสียสมดุลฮอร์โมน (Hormone Imbalance)

ฮอร์โมนเกือบทุกชนิดในร่างกาย มีผลกับระบบเผาผลาญและความอ้วนแทบทั้งนั้น การเสียสมดุลฮอร์โมน ไม่ว่าจะมากเกินไปหรือน้อยเกินไป อาจเกิดจากปัจจัยทางพันธุกรรมส่วนหนึ่ง ร่วมกับไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตอีกส่วนหนึ่ง เช่น ความเครียดเรื้อรัง การอดนอน การเสียสมดุลสารอาหารและวิตามิน การอักเสบติดเชื้อ หรือแม้แต่สารพิษสะสมจากสิ่งแวดล้อม ก็ล้วนส่งผลถึงการเผาผลาญ การใช้พลังงาน ความหิว ความอิ่ม ความอยากอาหาร การสะสมไขมันทั้งในช่องท้อง (Visceral Fat) และนอกช่องท้อง ซึ่งนำไปสู่ความอ้วนได้ ในทางกลับกัน ความอ้วนเองก็เป็นสาเหตุให้ฮอร์โมนเสียสมดุลได้เช่นกัน (Vicious Cycle) ทำให้หลายคน น้ำหนักไม่ลด สักที

น้ำหนักไม่ลด

เชื่อหรือไม่ในยุคปัจจุบันเราพบโรคอ้วนในเด็กเพิ่มขึ้น นอกจากพันธุกรรมและพฤติกรรมแล้วยังมีงานวิจัยใหม่ๆ พบว่า สารเคมีปนเปื้อน โดยเฉพาะสารพาทาเลต (Phthalates) ซึ่งเป็นสารเคมีที่ใช้กันมากในผลิตภัณฑ์พลาสติกประเภทพีวีซี พลาสติก โฟม ล้วนแต่เป็นสารก่อโรคอ้วน (Obesogens) โดยเฉพาะในเด็ก เนื่องจากไปกระตุ้นการอักเสบ รบกวนสมดุลกรดไขมัน ทำให้เกิดการสะสมไขมันเพิ่มมากขึ้น

สำหรับในวัยทำงาน ความเครียดจากงานที่หนัก การพักผ่อนน้อย ตลอดจนการอดนอนติดต่อกันเป็นระยะเวลานานๆ ในช่วงแรกๆ บางคนผอมลง บางคนอ้วนขึ้น ส่วนหนึ่งเป็นเพราะการตอบสนองของระบบเผาผลาญที่แตกต่างกันทางพันธุกรรม (SNPs) และอีกส่วนหนึ่งเกิดจากการที่ร่างกายเกิดการปรับตัวเพื่อรับมือและต่อสู้กับความเครียดทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ในช่วงแรกระบบการเผาผลาญของร่างกายดูจะสูงขึ้น แต่เมื่อระยะเวลาผ่านไปร่างกายจะค่อยๆ ปรับตัวกับความเครียดเรื้อรังในที่สุด ระยะยาวกลไกลการปรับตัวของร่างกายอาจชดเชยไม่ทัน จนเกิดภาวะที่เรียกว่า ต่อมหมวกไตล้า (Adrenal Fatigue) ซึ่งอาจเป็นสาเหตุของความอ้วนในที่สุด

น้ำหนักไม่ลด

พอผู้หญิงเริ่มย่างเข้าสู่วัยใกล้หมดประจำเดือน (Perimenopause) นอกจากอาการร้อนวูบวาบ และมวลกระดูกลดลงแล้ว หลายคนก็จะรู้สึกได้ถึงการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัวที่คุมได้ยากขึ้น ผลมาจากฮอร์โมนเพศ ทั้งฮอร์โมนเอสโตรเจน และโปรเจสเตอโรน แต่ไม่ใช่เฉพาะผู้หญิงนะครับ จริงๆ แล้วผู้ชายก็มีวัยทองนะ (Andropause) เพียงแต่อาจจะเกิดช้ากว่าเล็กน้อย เมื่อระดับเทสโทสเตอโรส (Testosterone) ที่ตกลงก็ส่งผลให้ระดับการเผาผลาญลดลงเช่นกัน ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้เราควบคุมน้ำหนักได้ยากมากยิ่งขึ้น ทั้งๆ ที่กินเท่าเดิม

อีกปัญหาที่สำคัญ คือ สมดุลฮอร์โมนยังส่งผลต่อการสร้างและการสลายกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะคนที่ไม่ค่อยออกกำลังกาย พอกล้ามเนื้อหายไปมาก (Sarcopenia) พละกำลังลดลง ลุกนั่ง เดินเหินก็ลำบาก โอกาสลื่นตกหกล้มก็มากขึ้น ส่งผลให้คุณภาพชีวิตแย่ลง

จะเห็นได้ว่า การเปลี่ยนแปลงของสมดุลฮอร์โมนในทุกช่วงอายุล้วนส่งผลถึงความยากง่าย ในการควบคุมความอ้วน และการลดน้ำหนักแทบทั้งสิ้น การลดน้ำหนักแบบองค์รวม (Holistic Weight Management) ในยุคปัจจุบันนี้ เริ่มให้ความสำคัญกับการตรวจคัดกรองสมดุลฮอร์โมน ในโปรแกรมลดน้ำหนัก โดยเฉพาะในรายที่ล้มเหลวจากการปรับพฤติกรรมแล้ว คุมอาหารก็แล้ว ออกกำลังกายก็แล้ว ทำยังไงน้ำหนักก็ยังไม่ลง ก็ลองเช็คสมดุลฮอร์โมนดูได้นะครับ

หนังสือ Healthitude สุข(อุดม)คติ
นพ.พิจักษณ์ วงศ์วิศิษฎ์ (หมอบาย)

Share : 

บทความที่เกี่ยวข้อง

มะเร็งบางชนิดมีการถ่ายทอดทางพันธุกรรม โดยปกติแล้วทุกคนมียีนก่อมะเร็งที่ติดตัวมาตั้งแต่กำเนิดเป็นพื้นฐานอยู่แล้ว แต่ไม่ได้ทำให้เป็นมะเร็ง ขึ้นอยู่ที่ว่ายีนนั้นจะกลายพันธุ์จนก่อให้เกิดมะเร็งหรือไม่ ปัจจุบันการตรวจยีนหรือ

3 เครื่องดื่มสุขภาพ ถ้าไม่อยากแก่ก่อนวัย ต้องดื่ม! หากถามถึงความกังวลที่คุณผู้ชายและคุณผู้หญิงเมื่อเข้าสู่วัย 30 บวก คงหนีไม่พ้นคำตอบที่ว่า “ไม่อยากแก่” เนื่องจากเมื่อเข้าสู่วัยเลข 3 ร่างกายเราก็จะเริ่มเสื่อมถอยและมีการเปลี่ยนแปลง เช่น รูปร่าง ผิวพรรณ และสมรรถภาพของร่างกาย บางคนก็เสื่อมลงไปช้าๆ บางคนก็เสื่อมลงอย่างรวดเร็วขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน ซึ่งมีผลโดยตรงต่อการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนให้เกิดความไม่สมดุลก่อนวัย โดยฮอร์โมนเป็นปัจจัยที่สำคัญอย่างยิ่งของการชะลอวัย แต่หลายคนอาจละเลย ฮอร์โมนเกี่ยวอะไรกับความหนุ่มสาว? ฮอร์โมนเป็นสิ่งที่ควบคุมการเจริญเติบโตและการทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกายให้เป็นปกติ โดยอาศัยการทำงานร่วมกันของฮอร์โมนหลายชนิด เช่น ฮอร์โมนเพศ ฮอร์โมนไทรอยด์ (ช่วยเรื่องการเผาผลาญ) ฮอร์โมนดีเอชอีเอ (ฮอร์โมนสร้างสุขและความอ่อนเยาว์) โกรว์ธฮอร์โมน (ฮอร์โมนเร่งสูงและยืดอายุ) การที่เรามีฮอร์โมนที่สมดุลจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ส่งผลต่อการทำงานของร่างกายทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เปรียบเสมือนการเติมปุ๋ยให้ร่างกายสมบูรณ์ ไม่เหี่ยวเฉา เมื่อ ไม่อยากแก่ จึงควรรู้จักดูแลสุขภาพตนเองให้ดีอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นการใช้ชีวิต การรักษาคุณภาพการนอนหลับ การออกกำลังกายอย่างเหมาะสม หรือการเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เพื่อป้องกันไม่ให้ฮอร์โมนเสื่อมถอยก่อนเวลาอันควร และเคล็ดลับที่จะช่วยรักษาและสร้างสมดุลฮอร์โมนให้คุณผู้ชายและคุณผู้หญิงได้ นั่นก็คือ “เครื่องดื่มสุขภาพ” ที่มีราคาย่อมเยาและหาได้ใกล้ๆ ตัว น้ำมะพร้าว น้ำมะพร้าว เป็นเครื่องดื่มที่คุ้นเคยกับคนไทยเป็นอย่างดี นอกจากความอร่อยแล้ว ก็ยังมีโปรตีนที่มีคุณภาพสูงสะสมอยู่ และอุดมไปด้วยเอสโตรเจนระดับสูง […]

โรคมะเร็ง เป็นโรคที่พบมากและเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของคนทั่วโลก และมีแนวโน้มว่าจำนวนเพิ่มขึ้นทุกปี องค์การอนามัยโลกคาดการณ์ว่าในปี ค.ศ.2030 จะมีผู้ป่วยโรคมะเร็งเพิ่มขึ้น 21.4 ล้านคน และคาดว่าจะมีผู้เสียชีวิตราว 13 ล้านคน สำหรับประเทศไทย โรคมะเร็งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 รองลงมาคือ โรคหลอดเลือดในสมอง เราสามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการ เช็กความเสี่ยงโรคมะเร็ง ทุกปี เอกสารอ้างอิง : วารสารกรมการแพยท์  โรคมะเร็งที่พบมาก 5 อันดับแรกในเพศชาย ได้แก่ มะเร็งตับและท่อน้ำดี มะเร็งปอด มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก มะเร็งต่อมลูกหมาก และมะเร็งต่อมน้ำเหลือง ส่วนมะเร็งที่พบมาก 5 อันดับแรกในเพศหญิง ได้แก่ มะเร็งเต้านม มะเร็งตับและท่อน้ำดี มะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก และมะเร็งปอด เช็กความเสี่ยงโรคมะเร็ง สาเหตุของการเกิดมะเร็ง ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่พบว่าปัจจัยที่ก่อให้เกิดโรคมะเร็งส่วนใหญ่มาจากปัจจัยภายนอก ไม่ใช่เรื่องของพันธุกรรมในครอบครัวเพียงอย่างเดียว เพราะในปัจจุบันเราพบว่าการใช้ชีวิตของคนเปลี่ยนไป โดยเฉพาะคนในเมืองที่มีความเครียดเพิ่มมากขึ้น พักผ่อนน้อย รับประทานอาหารไขมันสูง ขาดการออกกำลังกาย สูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ จึงทำให้มีกลุ่มคนที่เป็นโรคมะเร็งเพิ่มจำนวนขึ้นทุกปี สัญญาณอันตรายเสี่ยงมะเร็ง ระบบขับถ่ายที่เปลี่ยนไป […]